Praznik Svetih cara Konstantina i carice Jelene, koji su Milanskim ediktom proglasili hrišćanstvo vjerom i prekinuli progon hrišćana, proslavljen u ostroškoj svetinji u srijedu 3. juna 2026. ljeta Gospodnjeg.
Svetom Liturgijom u Crkvi Svete Trojice u Donjem Ostrogu načalstvovao je protojerej-stavrofor Nikola Janković paroh u Mrkonjićima, rodnom selu Svetog Vasilija Ostroškog. Sasluživali su mu ostroški iguman arhimandrit Sergije i sabraća jeromonasi Nikolaj i Natanailo i jerođakon Sergije, kao i protojerej Miomir Vulević, podgorički paroh.
Poslije čitanja Svetog Jevanđelja sabranom monaštvu i vjernom narodu riječima praznične besjede obratio je se o. Nikola, prenoseći blagoslove svetinje manastira Mrkonjići.
– Naša vjera pravoslavna je Bogom otkrivena i tu vjeru su sveti apostoli svjedočili u čitavom svijetu. I evo mi danas u 21. vijeku živimo tom vjerom koju nam Crkva čuva i mi kao članovi Crkve primamo tu vjeru Duhom Svetim na Svetom krštenju. Mi vjerom naših roditelje, naših duhovnih staratelja, kumova i onda našom ličnom vjerom takođe tu blagodat Duha Svetoga nosimo u život, i u čitavu vječnost treba ta naša vjera da napreduje. Zato u našem narodu srećemo ono što je suprotno živoj vjeri, a to je malovjerje, a onda još strašnije je sujevjerje i najstrašnije je krivovjerje. Zato je važno kao hrišćani da uvijek ispitamo našu vjeru, da vidimo da li je ona istinski utemeljena na onom temelju koji je Crkva Božija sačuvala i čuva. E, tu živu vjeru nam prenose sveti apostoli preko svetitelja Božijih. I danas crkva proslavlja ravnoapostolne careve, cara Konstantine i njegovu majku Jelenu, koji su posle onog strašnog perioda gonjenja vjere hrišćanske donijeli tu osnovnu slobodu da čovjek može slobodno da ispovijeda svoju veru. Jer to je najveći dar koji je Bog dao čovjeku, sloboda. Po tome ličimo na Boga, jer je pečat Božiji, lik Božiji utisnut u svako biće, u svakog čovjeka, a to je da nismo mašine, roboti, nego smo slobodna bića – poručio je o. Nikola.
On je poučavao sabrane da tu slobodu treba na pravi način iskoristiti, a ne zloportebiti.
– Da ne bude biranje, da mi kažemo slobodni smo jer možemo da biramo, pa onda da izaberemo, ne daj Bože, nešto što je suprotno dobru. Sveti oci su posvjedočili da je prava istinska sloboda kada uvijek si uz dobro, a to je da si uz Boga, to je da si uz Crkvu Božiju, to je da si uz svete zapovijesti Božije. I zato su sveti mučenici imali nadahnuti Duhom Svetim tu snagu da po cijenu svog života se ne odreknu žive i prave vjere. To je ono što i mi treba nekako da se zamolimo Gospoda, da Gospodu otvorimo svoje srce, da kažemo Gospode dođi, Duhom svojim Svetim osnaži moje biće, moju vjeru. Tako su se apostoli molili Gospode nadometni nam vjere, da naša vjera zaista bude živa. A svaki dan je naša vjera na provjeri, na ispitu, jer je vjera jedno živo povjerenje koje je u isto vrijeme i najjače i može da bude nešto najjače između ljudi, između nas i Boga, ali takođe to povjerenje lako može da bude poljuljano. I zato čitav život naš ovdje na zemlji jeste borba za tu živu vjeru u našem životu. Da imamo zdravi, pravi odnos prema živome Bogu, da imamo pravi odnos prema bližnjima i da imamo pravi odnos prema samom sebi i prema ovoj tvorevini koju nam je Bog dao da upravljamo njome – rekao je o. Nikola.
Sabrani koji su se pripremali, primili su Sveto Pričešće.
Sveti car Konstantin i carica Jelena
Po Božjem promislu, kao pokrovitelj Crkve Hristove, pojavi se car Konstantin Veliki, rođen 274 godine, u nehrišćanskoj porodici. Još za života dobio je naziv: RAVNOAPOSTOLNI. Mnogo puta mu se javljao sam Gospod i izlazio mu je u susret u njegovim molitvama. Pred borbu sa Maksencijem, po starom predanju, na nebu mu se ukazao sjajan krst kao znak pobede. Izdao je edikt (zakon) u Milanu, 313 godine, kojim je prestao dotadašnji progon hrišćana. Nakon pobede nad Vizantijom, sagradio je divan prestoni grad, nazvavši ga Konstantinopolj (Carigrad). I kao što Božjem promislu bi izabran za borca protiv neznabožačkih i hristobornih careva, tako isto bi, radi svoga kršenja bačen u postelju, od opasne i neizlečive gube. Trudiše se mnogi da ga izleče, ali bez uspeha, te naposletku mu rekoše da jedini spas i njegovo izlečenje leži u tome da se okupa u krvi male dece. Naredi car Konstantin da se uhvate i pokolju sva deca. Zakukaše majke, a on ustuknu i po cenu sopstvenog života, gorko se pokaja i pusti decu. To beše milo Bogu koji ga je time samo kušao, te mu posla dva apostola, Petra i Pavla, da ga upute na pravi put spasenja. On naredi episkopu Silvesteru da ga krsti i tog časa iščeznu njegova bolest.
Smatrajući se nedostojnim da ode na poklonjenje Hristovom grobu, umesto sebe spremi i posla svoju majku, caricu Jelenu. Ode ona na poklonjenje Hristovom Grobu, i sa tog puta se vrati sa česticom Časnog Krsta, koji ponese svom sinu na dar. Sveta carica Jelena uradila je mnogo toga što je korisno za hrišćansku veru. U Jerusalimu je pronašla Časni Krst koji su neznabožci bacili izvan grada i zasuli đubretom; podigla je mnoge crkve, od kojih treba napomenuti: crkvu nad pećinom Roždestva Hristova (na Gori Maslinskoj); crkvu na mestu Vaznesenja Hristova u Getsimaniji; crkvu na mestu Uspenja Presvete Bogorodice i još 18 hramova. Pronašavši Časni Krst i iskopavši ga, sveta carica Jelena ga stavi na jednog mrtvaca, jer upravo tada prolazila je jedna posmrtna povorka, jer beše umro neki čovek iz grada, te on vaskrsnu na očigled svih prisutnih. Od tog dana Pravoslavna Crkva praznuje taj događaj 14 septembra kao Krstovdan. Mnogi neznabožci priđoše hrišćanskoj veri, a Časni Krst bi stavljen u srebrni kovčeg radi čuvanja i poklonjenja.
Ova sveta carica se upokojila 327 godine u 80. godini života. Sveti car Konstantin, blagočestiv i darežljiv, poživeo je još deset godina od upokojenja svoje majke, te se i on prestavi Bogu 337 godine u 65. godini života. Njegovo sveto telo preneto je u Carigrad i sahranjeno po njegovom zaveštanju u crkvi Svetih apostola u Carigradu. I danas, posle toliko godina, Sveti ravnoapostolni Car živi beskonačnim životom u večnom Carstvu Hristovom, pomažući mnogima koji ištu od njega i Jedinoga Boga pomoć i isceljenje.
